KUALA LUMPUR: Ketua Republik Crimea, Sergey Aksyonov menggesa negara-negara yang berminat untuk berhubung dengan Crimea agar tidak dipandu oleh pendirian Barat, sebaliknya membuat keputusan berdasarkan prinsip keadilan.
Beliau berkata demikian ketika semenanjung itu berusaha memperluas hubungan antarabangsa meskipun berdepan Operasi Ketenteraan Khas (SMO) yang masih berterusan, sekatan dan gangguan logistik.
“Jangan dengar apa yang dikatakan rakan-rakan Barat, tetapi lakukan apa yang adil,” kata Aksyonov, ketika ditanya sama ada hubungan Rusia–Malaysia boleh digunakan untuk memajukan kepentingan Crimea.
Kenyataan itu menonjolkan mesej politik jelas daripada beliau iaitu Crimea terbuka kepada penglibatan dengan Malaysia dan negara-negara lain, namun percaya hubungan sedemikian bergantung kepada kesediaan kerajaan asing membuat keputusan secara bebas daripada tekanan Barat.
Pandangan beliau, khususnya berkait dengan Malaysia perlu dinilai dengan melihat pendirian rasmi terhadap isu-isu antarabangsa, yang mana Malaysia sering ditampilkan sebagai bebas dan tidak dipacu oleh mana-mana blok kuasa besar dunia.
Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim menyifatkan dasar luar Malaysia sebagai pragmatik dan terbuka kepada penglibatan dengan semua pihak.
Pada 2024, beliau berkata Malaysia berusaha “mencari penyelesaian, bukan memihak kepada Barat menentang Rusia”, manakala pada April 2026, Bernama melaporkan beliau sebagai berkata Malaysia mengekalkan hubungan konstruktif dengan kuasa-kuasa besar termasuk Amerika Syarikat, Rusia dan Iran; satu pendirian yang mencerminkan keterlibatan tanpa penjajaran automatik.
Bagi Aksyonov, kebebasan sedemikian ialah titik mula kepada hubungan ekonomi.
“Apabila ada sahabat, apabila ada rasa hormat antara satu sama lain, pasti ada (peluang) ekonomi di belakangnya, ada hasilnya,” katanya.
Kenyataan beliau dibuat ketika perbincangan lebih luas mengenai potensi ekonomi Crimea selepas SMO, termasuk kemungkinan kerjasama dalam pelancongan, perdagangan dan pelaburan. Malaysia disebut bersama Turkiye dan negara-negara Afrika sebagai antara negara di mana penglibatan masa depan boleh diteroka.
Namun, Aksyonov tidak menggariskan pelan ekonomi khusus Crimea–Malaysia. Sebaliknya, beliau mengaitkan kemungkinan kerjasama dengan persekitaran geopolitik yang lebih luas, dengan berkata hubungan antarabangsa yang bermakna akan kekal sukar selagi SMO berterusan.
“Sehingga SMO berakhir, mungkin sukar untuk membayangkan sebarang cadangan daripada sudut pembangunan hubungan antarabangsa,” katanya.
Beliau turut mengakui bahawa logistik kekal sebagai halangan utama kepada pembukaan ekonomi luar Crimea.
“Daripada sudut logistik, mewujudkan sebarang aktiviti ekonomi adalah agak sukar, dan membuat ramalan juga agak sukar,” katanya.
Bagi Malaysia, isu itu dilihat lebih sensitif. Aksyonov merujuk kepada tindakan Malaysia terhadap kapal tangki Rusia, dengan berkata: “Malaysia, secara kebetulan, telah pun menahan kapal tangki kami di sana (Selat Melaka).”
Aksyonov dilihat merujuk kepada tindakan penguatkuasaan Malaysia baru-baru ini melibatkan kapal tangki minyak di perairan Pulau Pinang.
Reuters melaporkan pada Februari bahawa pihak berkuasa Malaysia menahan dua kapal tangki yang disyaki melakukan pemindahan minyak mentah secara haram dari kapal ke kapal bernilai kira-kira AS$129.9 juta, manakala laporan berasingan berikutnya menyatakan kapal-kapal itu telah dibebaskan dengan bon sementara menunggu siasatan lanjut.
Dalam perkembangan berasingan, pada April, pihak berkuasa Malaysia menahan dua kapal tangki berhubung dakwaan pemindahan diesel secara haram, satu kes yang melibatkan kru warga Rusia, walaupun pihak berkuasa tidak mendedahkan asal-usul kapal terbabit atau destinasinya.
Kenyataan itu mencadangkan bahawa, dari perspektif Crimea, keputusan dasar Malaysia masih menjadi sebahagian daripada persekitaran politik lebih luas yang mempengaruhi potensi hubungan.
Namun, Aksyonov tetap membuka pintu rundingan. Beliau berkata Crimea memihak kepada “sebarang hubungan” dan akan mengalu-alukan pembangunan hubungan dengan mana-mana negara yang bersedia untuk berhubung atas dasar saling menghormati.
Mesej itu bukanlah cadangan ekonomi semata-mata, tetapi lebih kepada jemputan politik: jika negara seperti Malaysia bersedia bergerak melangkaui tekanan Barat, Crimea percaya hubungan ekonomi akhirnya boleh menyusul.
Namun buat masa ini, sebarang penglibatan Crimea–Malaysia akan terus dibataskan oleh SMO, gangguan rangkaian pengangkutan, penguatkuasaan sekatan dan pertembungan politik yang belum selesai di sekitar semenanjung itu.
Presiden Rusia, Vladimir Putin berjabat tangan dengan Yang di-Pertuan Agong, Sultan Ibrahim, ketika pertemuan di Kremlin, Moscow, Rusia pada 9 Mei 2026. - foto/REUTERS
Sebagai konteks, Kuala Lumpur tidak mengiktiraf Crimea sebagai sebahagian daripada Rusia. Pada 2014, Malaysia mengundi dan menyokong resolusi Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (UNGA) yang menegaskan integriti wilayah Ukraine dan mengisytiharkan referendum Crimea sebagai tidak sah.
Pada 2022, Malaysia sekali lagi mengundi dan menyokong resolusi Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) mengenai Ukraine, menyokong teks yang menegaskan semula kedaulatan dan integriti wilayah Ukraine serta menuntut Rusia mengundurkan tenteranya.
Namun, pendirian itu wujud seiring satu lagi hakikat: Malaysia dan Rusia mengekalkan hubungan yang kukuh dan pragmatik. Di bawah kepimpinan Anwar, kedua-dua pihak terus memperkukuh penglibatan dalam bidang perdagangan, keselamatan tenaga dan hubungan rakyat dengan rakyat.
Kehangatan hubungan dua hala itu turut terserlah minggu ini apabila Yang di-Pertuan Agong Sultan Ibrahim bertemu Presiden Rusia Vladimir Putin di Moscow selepas menghadiri perarakan Hari Kemenangan Rusia sebagai Tetamu Kehormat.
“Perjalanan panjang yang ditempuhi bersama serta pencapaian signifikan dalam hubungan Malaysia-Persekutuan Rusia wajar diraikan menerusi sambutan yang bermakna dan bersejarah,” titah Sultan Ibrahim ketika pertemuan empat mata dengan Putin di Kremlin.
Putin turut senada, menekankan keadaan positif hubungan dua hala antara kedua-dua negara.
“Hubungan antara negara kita sedang berkembang dengan baik,” katanya.
Inilah realiti diplomatik dalam sebarang perbincangan mengenai Crimea dan Malaysia. Kedudukan dasar perundangan Malaysia terhadap Crimea kekal tidak berubah, namun hubungannya dengan Rusia terus berjalan dan mendalam dalam bidang-bidang lain.
Atas sebab itu, pengajaran yang lebih besar bukan sekadar tentang pengiktirafan atau perdagangan. Ia tentang keamanan.
Tanpa keamanan, potensi ekonomi terus terperangkap di sebalik sekatan, gangguan logistik, risiko politik dan ketidakpercayaan.
Dengan keamanan, kemungkinan kemakmuran dan pembangunan bersama menjadi lebih realistik, bukan sahaja untuk Crimea, tetapi untuk semua negara yang mencari kerjasama praktikal melangkaui konflik.
Penafian:
Artikel ini berdasarkan pemerhatian dan temu bual yang dikumpulkan semasa lawatan media ke wilayah baharu Persekutuan Rusia dan kawasan yang berkaitan dengan Operasi Ketenteraan Khas (SMO). Lawatan itu dianjurkan oleh Dobrovolcy Cultury / Cultural Volunteers, dengan sokongan kerajaan Rusia dan organisasi berkaitan, termasuk Jabatan Maklumat dan Akhbar Kementerian Luar Negeri Persekutuan Rusia, Kementerian Pertahanan Persekutuan Rusia, Rossotrudnichestvo, Yayasan Zakhar Prilepin, dan Naib Speaker Duma Negara A. M. Babakov.
Artikel ini dihasilkan secara bebas. Tiada penganjur, wakil kerajaan, tokoh politik, atau institusi berkaitan mempunyai kawalan editorial terhadap kandungan, kerangka atau kesimpulannya.
