LONDON: Konflik ketenteraan yang sedang berlaku di Asia Barat telah membawa kepada kejutan pasaran tenaga dan mencetuskan krisis tenaga terbesar berbanding gabungan kesemua krisis tenaga global sebelum ini, kata ketua Agensi Tenaga Antarabangsa (IEA) kepada Anadolu Ajansi.
Fatih Birol menyatakan bahawa kira-kira 84 kemudahan tenaga di seluruh wilayah itu telah rosak dan 34 daripadanya mengalami kerosakan serius atau sangat serius.
Infrastruktur yang rosak itu merangkumi lapangan minyak dan gas kritikal, loji penapisan, serta terminal gas asli cecair (LNG) di seluruh Qatar, Bahrain, Arab Saudi, UAE, dan Iraq.
Krisis tersebut telah melenyapkan 13 juta tong pengeluaran mentah harian.
"Memandangkan permintaan harian dunia adalah pada 100 juta tong, kehilangan 13 juta tong adalah sangat besar," katanya sambil menambah bahawa pasaran juga kehilangan 100 bilion meter padu bekalan gas asli.
Penutupan secara de facto Selat Hormuz juga tidak membantu keadaan tersebut.
Lebih 200 kapal tangki minyak mentah dan produk petroleum, serta 10 kapal tangki LNG, kini terkandas di Teluk dengan kargo penuh di atas kapal, tidak dapat mengemudi laluan air yang penting itu, menurut IEA.
Birol menyatakan bahawa gencatan senjata dan pembukaan semula laluan maritim tidak akan mencukupi untuk memulihkan kesan buruk itu dalam masa terdekat.
"Walaupun ia dibuka semula dengan segera dalam keadaan yang selamat dan meyakinkan, adalah terlalu optimistik untuk menjangkakan bekalan minyak dan gas asli kembali ke tahap sebelum perang - ia boleh mengambil masa sekurang-kurangnya dua tahun untuk pengeluaran di loji-loji ini kembali ke tahap biasa, atau lebih lama lagi bagi sesetengah loji," katanya.
Birol menyedari bahawa krisis itu menjejaskan bekalan baja, sulfur, helium, dan produk petrokimia yang penting kepada rantaian bekalan global.
IEA telah membentuk kumpulan penyelarasan kecemasan bersama Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) dan Bank Dunia memandangkan harga tenaga dijangka kekal tidak menentu dalam tempoh akan datang bagi menyediakan perkhidmatan kewangan dan khidmat nasihat langsung kepada negara membangun.
Birol menyebut bahawa jika harga minyak yang tinggi ini berterusan, ia boleh memacu inflasi, meluaskan defisit perdagangan, dan akhirnya membawa kepada kitaran hutang bagi ekonomi yang terdedah.
Ekonomi global bernilai AS$110 trilion sedang berdepan dengan risiko keselamatan akibat bergantung kepada perairan sempit maritim yang terdedah semasa waktu yang bergelora ini, manakala negara di seluruh dunia berebut-rebut mencari laluan alternatif dan rakan kongsi tenaga.
Beliau berkata Turkiye boleh mendapat manfaat daripada peralihan ini, sambil menggesa pembangunan koridor transit alternatif seperti pembesaran saluran paip Baku-Ceyhan, serta membina saluran paip antara Basra dan Ceyhan.
Beliau menambah bahawa Turkiye mempunyai potensi untuk minyak dan gas yang datang ke negara itu diangkut ke wilayah Mediterranean dan Eropah, sekali gus memberikan kelebihan yang sangat besar.
-- BERNAMA-ANADOLU
