KUALA LUMPUR: Kenaikan harga bahan api berpotensi mencetuskan penstrukturan semula industri penerbangan dengan kemungkinan penggabungan serta penyingkiran syarikat penerbangan yang lemah atau kurang cekap, kata seorang penganalisis penerbangan hari ini.

Pengasas Endau Analytics Shukor Yusof menjelaskan bahawa syarikat penerbangan yang kurang cekap berkemungkinan tersingkir daripada pasaran, manakala tekanan kos yang meningkat dijangka mempercepatkan proses penggabungan syarikat penerbangan ketika mereka bergelut dengan penyusutan margin dan permintaan.

Sejak perang meletus pada 28 Februari, 52,000 penerbangan dibatalkan di seluruh dunia, manakala harga minyak mentah telah melonjak sehingga melebihi US$118 setong.

“Ini adalah berita buruk, terutamanya bagi syarikat penerbangan kerana kos bahan api jet boleh meningkat ke paras yang menjadikan kos operasi terlalu tinggi, walaupun untuk syarikat penerbangan dengan kedudukan kewangan yang kukuh,” katanya kepada Bernama hari ini.

Beliau berkata persekitaran semasa mendedahkan kelemahan pelbagai model perniagaan syarikat penerbangan, terutamanya syarikat penerbangan tambang rendah (LCC) yang bergantung kepada jumlah penumpang tinggi dan margin yang tipis.

“Ini dilihat sebagai permulaan perubahan struktur yang ketara di seluruh industri. Namun, dari satu sudut, ia positif memandangkan ia akan menyingkirkan syarikat penerbangan yang lemah dan tidak diuruskan dengan baik,” katanya kepada Bernama.

Sebaliknya, beliau berkata syarikat penerbangan perkhidmatan penuh premium seperti Singapore Airlines dan Cathay Pacific lebih bersedia untuk mengharungi cabaran ini, disokong kedudukan kewangan yang kukuh, selain kelebihan harga dan pengurusan yang cekap.

Shukor berkata beliau melihat implikasi struktur yang lebih mendalam terhadap industri itu, merujuk kepada perang di Asia Barat, yang menyebabkan harga minyak mentah melonjak kepada US$118 setong, yang seterusnya menyebabkan harga bahan api jet meningkat dengan ketara.

“Tekanan kos yang berpanjangan boleh mempercepatkan penyatuan dan memaksa pemain yang tidak cekap keluar dari pasaran,” kata Shukor.

Shukor ketika mengulas mengenai implikasi gencatan senjata oleh AS dan Iran selama dua minggu berkata pemulihan untuk industri penerbangan mungkin mengambil masa lebih lama daripada yang dijangkakan, mendorong harga bahan api ke paras yang mungkin menjejaskan ekonomi syarikat penerbangan.

LCC Berdepan Cabaran Lebih Besar

Bagi syarikat penerbangan tambang rendah, tekanan ini lebih terasa, katanya.

Ini kerana, kata beliau, model perniagaan LCC tidak direka untuk menampung tahap harga bahan api jet yang tinggi.

Ketika ini, tanda-tanda tekanan mula kelihatan apabila syarikat penerbangan mengurangkan rangkaian laluan, melaraskan kekerapan penerbangan, mengenakan surcaj bahan api, menaikkan tambang, menawarkan cuti tanpa gaji serta meningkatkan aktiviti lindung nilai bahan api bagi mengimbangi kos operasi.

Bagaimanapun, beliau berkata langkah pemindahan kos kepada pengguna tidak mudah memandangkan dalam pasaran yang sensitif harga, kenaikan tambang boleh menjejaskan permintaan, sekali gus memaksa syarikat penerbangan menyeimbangkan antara keuntungan dan kadar muatan penumpang.

Batik Air Mengurangkan Kapasiti, Cerminkan Cabaran Lebih Meluas

Sementara itu, di Malaysia, Batik Air Malaysia mengurangkan kira-kira 35 peratus kapasiti penerbangannya, mencerminkan kesan langsung lonjakan harga bahan api terhadap operasi.

Syarikat penerbangan itu juga menawarkan cuti tanpa gaji secara sukarela, dengan permohonan dibuka sehingga 3 April bagi cuti bermula 6 April.

Langkah ini selari dengan trend global apabila syarikat penerbangan mengurangkan operasi susulan permintaan yang lemah pada paras tambang lebih tinggi serta tekanan kos yang meningkat.

Shukor menyifatkan keupayaan Batik Air beroperasi sejak 2013 sebagai pencapaian membanggakan, namun memberi amaran bahawa syarikat penerbangan baharu mungkin sukar untuk bertahan.

“Syarikat penerbangan baharu tidak akan bertahan melainkan sanggup menanggung kerugian besar,” katanya.

Penganalisis bebas berpangkalan di Singapura, Brendan Sobie pula melihat pengurangan kapasiti sebagai langkah pragmatik dan bersifat jangka pendek.

“Mustahil untuk meramalkan tempoh harga bahan api kekal tinggi kerana tiada siapa tahu berapa lama konflik akan berlarutan,” katanya.

Beliau berkata pengurangan kapasiti mungkin dilanjutkan jika keadaan berterusan, namun ia tidak semestinya mencerminkan perubahan struktur jangka panjang dalam kekerapan penerbangan.

“Buat masa ini, pengurangan kapasiti seperti ini bersifat sementara dan jangka pendek. Ia boleh dilanjutkan sekiranya keadaan semasa berterusan, namun semua pihak berharap keadaan akan kembali normal dalam tempoh terdekat,” katanya.

Jelas beliau, kebergantungan Batik Air Malaysia kepada tempahan saat akhir menjadikannya lebih terdedah kepada kenaikan kos secara mendadak, memandangkan syarikat itu terpaksa menetapkan harga lebih tinggi bagi baki tempat duduk.

Dalam pada itu, harga minyak menurun kepada sekitar US$96 setong susulan gencatan senjata terkini pada Rabu malam antara Amerika Syarikat dan Iran.

Berikutan perkembangan tersebut, Ketua Pengarah Persatuan Pengangkutan Udara Antarabangsa Willie Walsh menjangkakan harga minyak mentah akan menurun, namun kos bahan api jet berkemungkinan kekal sedikit tinggi berikutan impak konflik terhadap kemudahan penapisan minyak.

“Sekiranya laluan itu dibuka semula dan kekal beroperasi, ia masih memerlukan beberapa bulan untuk bekalan kembali ke tahap yang diperlukan, susulan gangguan terhadap kapasiti penapisan di Asia Barat,” katanya.

Ketidaktentuan Berterusan, Industri Sesuaikan Strategi

Ahli Ekonomi (Penerbangan dan Aeroangkasa) Institut Teknologi Penerbangan Malaysia Universiti Kuala Lumpur Profesor Madya Mohd Harridon Mohamed Suffian berkata harga bahan api dijangka kekal tinggi berikutan ‘premium risiko’ dalam pasaran minyak global susulan ketegangan geopolitik.

Beliau menjelaskan premium tersebut mencerminkan kebarangkalian konflik berpanjangan, yang terus mempengaruhi harga minyak mentah di peringkat global, tanpa mengira sumber bekalan bahan api syarikat penerbangan.

“Kebanyakan syarikat penerbangan terdedah kepada kejutan ekonomi dan ketegangan geopolitik di Asia Barat, memandangkan penawaran dan permintaan global akhirnya menentukan harga bahan api,” katanya.

Harridon berkata walaupun pengurangan kapasiti merupakan langkah jangka pendek, syarikat penerbangan perlu kekal berdisiplin dari segi kewangan serta mengamalkan strategi pengurusan kos yang lebih sofistikated sekiranya harga bahan api kekal tinggi.

Langkah tersebut termasuk penyusunan semula laluan, pengoptimuman penyelenggaraan melalui pendekatan jangkaan serta pelarasan kadar tambang secara berhati-hati bagi mengelakkan penurunan permintaan yang ketara. 

Mengenai lindung nilai bahan api, Sobie berkata dasar lindung nilai kekal sebagai pembeza utama dalam persekitaran semasa.

Beliau berkata Malaysia Aviation Group (MAG) merupakan antara syarikat penerbangan tempatan yang melaksanakan lindung nilai pendedahan bahan api, sekali gus berpotensi meredakan kesan segera, berbanding dua lagi syarikat, iaitu Batik Air Malaysia dan AirAsia yang tidak berbuat demikian.

“Realitinya, di kebanyakan pasaran, pengguna tidak mampu menanggung tambang lebih tinggi yang diperlukan untuk menampung kenaikan kos bahan api, sekali gus memaksa syarikat penerbangan mengurangkan penerbangan berikutan permintaan yang lemah,” katanya.

Sementara itu, Harridon turut mencadangkan kru teknikal supaya memanfaatkan keadaan cuaca yang menggalakkan, seperti angin belakang bagi mengurangkan penggunaan bahan api dan kos operasi.

“Dalam keadaan ketidaktentuan ekonomi global, syarikat penerbangan juga mungkin boleh mengurangkan kekerapan penerbangan di laluan kurang popular, selain menggabungkan beberapa penerbangan bagi mengurangkan beban kewangan,” katanya.

Secara keseluruhannya, industri penerbangan berdepan tempoh ketidaktentuan yang berpanjangan, dengan pemulihan sangat bergantung kepada perkembangan geopolitik serta pergerakan harga bahan api.

Meskipun syarikat penerbangan yang lebih kukuh berupaya mengharungi cabaran ini, krisis semasa berpotensi mempercepatkan penggabungan serta membentuk semula landskap persaingan industri penerbangan.

-- BERNAMA