DALAM politik Malaysia hari ini, ada satu kecenderungan yang semakin membimbangkan: setiap perbezaan strategi pilihan raya segera dibaca sebagai pengkhianatan, setiap pertandingan dianggap permusuhan, dan setiap keputusan parti untuk menguji mandat rakyat dilihat seolah-olah ancaman kepada kestabilan negara.
Reaksi terhadap keputusan Barisan Nasional (BN) Johor untuk bertanding di semua 56 kerusi Dewan Undangan Negeri (DUN) pada PRN akan datang wajar dibaca dalam kerangka yang lebih tenang dan bersejarah.
Pada 16 Mei 2026, Menteri Besar Johor merangkap Pengerusi BN Johor, Datuk Onn Hafiz Ghazi, menyatakan BN akan bertanding di semua 56 kerusi DUN Johor. Keputusan itu bermakna BN bergerak sendiri di Johor, walaupun BN dan Pakatan Harapan bekerjasama di peringkat Persekutuan.
Sehari kemudian, PH Johor pula mengumumkan kesediaan bertanding di semua 56 kerusi, dengan Pengerusi PH Johor Aminolhuda Hassan menyatakan keputusan itu dibuat selepas BN Johor memberi kata putus untuk bertanding semua kerusi.
Itu hak PH. Seperti juga ia hak BN. Tetapi yang menjadi persoalan bukan hak bertanding; yang menjadi persoalan ialah tafsiran politik yang seolah-olah menganggap keputusan BN Johor sebagai tindakan luar biasa, tidak setia atau mencabar kelangsungan Kerajaan Perpaduan.
Malah, Aminul Huda turut melaungkan seruan untuk 'menguburkan' BN untuk kali kedua. Di sinilah reaksi itu kelihatan berlebihan.
Hakikatnya, Pengarah Komunikasi PH, Datuk Fahmi Fadzil sendiri menyatakan pendirian BN dan PH Johor untuk bertanding semua 56 kerusi merupakan pandangan di peringkat negeri dan tidak menjejaskan kerjasama di peringkat Kerajaan Persekutuan.
Kalau begitu, mengapa pertandingan di Johor harus digambarkan seolah-olah merobek asas Kerajaan Perpaduan?
Kita perlu kembali kepada sejarah penubuhan Kerajaan Perpaduan. Selepas PRU15 pada November 2022, tiada satu pun gabungan politik memperoleh majoriti mudah. PH memperoleh 82 kerusi, PN 73 kerusi dan BN 30 kerusi; keputusan itu menghasilkan Parlimen tergantung.
Dalam keadaan itulah, Yang di-Pertuan Agong ketika itu, Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al- Mustafa Billah Shah, memainkan peranan perlembagaan untuk mencari penyelesaian politik yang stabil.
Pada ketika itu, cadangan kerajaan perpaduan terlebih dahulu diletakkan dalam konteks kebuntuan nasional. Tan Sri Muhyiddin Yassin menolak cadangan kerajaan perpaduan antara PN dan PH, manakala Datuk Seri Anwar Ibrahim menerima 'semangat' kerajaan perpaduan.
BN kemudian bersedia menyokong dan menyertai kerajaan perpaduan seperti yang dimahukan Istana, tetapi bukan kerajaan yang dipimpin PN. Majlis Kerja Tertinggi UMNO membuat keputusan menyokong cadangan Yang di-Pertuan Agong supaya BN mempertimbangkan penyertaan dalam Kerajaan Perpaduan demi pembentukan kerajaan yang stabil dan makmur.
Di sini letaknya perbezaan yang besar. Kerajaan Perpaduan selepas PRU15 bukan lahir kerana BN dan PH menyertai pilihan raya sebagai satu gabungan. Ia lahir selepas keputusan rakyat tidak memberikan majoriti mudah kepada mana-mana blok. Ia merupakan penyelesaian pemerintahan, bukan penggabungan kekal identiti politik. Ia adalah formula mengurus negara selepas pilihan raya, bukan janji bahawa semua pilihan raya negeri pada masa depan mesti berjalan atas satu bendera.
Sebab itu, kita perlu berhati-hati apabila mengatakan kerjasama Persekutuan mesti secara automatik diterjemahkan ke negeri. Johor dan Melaka mempunyai sejarah politik yang berbeza. Kedua-dua negeri ini telah mengadakan PRN sebelum Kerajaan Perpaduan wujud.
Di Melaka, BN memenangi 21 daripada 28 kerusi DUN pada PRN 2021. Di Johor pula, BN memenangi 40 daripada 56 kerusi DUN pada PRN Mac 2022, sekali gus memperoleh mandat besar lebih dua pertiga untuk membentuk kerajaan negeri.
Maka mandat Johor hari ini bukan mandat Kerajaan Perpaduan. Ia mandat BN yang diperoleh sebelum BN dan PH duduk dalam kerajaan Persekutuan yang sama.
BN tidak perlu membentuk kerajaan perpaduan di Johor pada 2022 kerana rakyat Johor telah memberikan mandat yang jelas. Kalau mandat itu hendak diperbaharui, jalan yang paling demokratik ialah kembali
kepada rakyat dan bukan menganggap bahawa kerjasama pentadbiran di Putrajaya secara automatik menukar hakikat mandat negeri.
Ini tidak bermakna kerjasama BN-PH di Putrajaya tidak penting. Malah, dalam banyak perkara, Kerajaan Perpaduan telah membuktikan bahawa dua tradisi politik yang pernah bertentangan boleh bekerja secara fungsional demi kestabilan.
Kerangka Ekonomi MADANI, misalnya, digariskan sebagai usaha menyusun semula ekonomi dan meningkatkan kualiti hidup rakyat, dengan dasar susulan seperti Pelan Hala Tuju Peralihan Tenaga Negara dan Pelan Induk Perindustrian Baharu 2030.
Untuk Johor pula, kerjasama Persekutuan-negeri dan hubungan Malaysia-Singapura memberi manfaat
strategik, termasuk perjanjian Zon Ekonomi Khas Johor-Singapura yang disasarkan menarik pelaburan bernilai tinggi dan mewujudkan pekerjaan mahir.
Namun kerjasama pentadbiran tidak harus memadam persaingan demokrasi. Parti politik boleh bekerjasama dalam kerajaan apabila keadaan menuntut kestabilan, tetapi kembali menawarkan manifesto masing-masing apabila pilihan raya tiba. Itulah demokrasi matang. Kerajaan bukan milik parti. Mandat bukan milik pemimpin. Mandat adalah milik rakyat.
Justeru, reaksi yang lebih wajar daripada PH bukanlah tersinggung secara politik, tetapi bersedia secara dasar. Jika PH yakin mampu menawarkan pentadbiran yang lebih baik untuk Johor, kemukakan tawaran itu.
Jika BN yakin rekod pentadbirannya diterima rakyat Johor, pertahankan rekod itu. Jika PN mahu menjadi alternatif, buktikan kemampuannya. Pertandingan tiga penjuru atau banyak penjuru bukan tragedi; ia hanya tragedi jika parti-parti gagal menghormati rakyat sebagai hakim terakhir.
Menariknya, tidak semua pemimpin PH sendiri melihat langkah BN sebagai sesuatu yang mengejutkan. Maszlee Malik menyifatkan pengumuman BN itu sebagai bukan sesuatu yang mengejutkan atau membimbangkan, malah menyebut pertandingan politik sebagai sesuatu yang sihat untuk demokrasi.
Pandangan seperti inilah yang sepatutnya menjadi nada utama: matang, yakin dan tidak gelabah.
Yang harus dielakkan oleh semua pihak ialah politik ugutan, politik label, politik fitnah dan politik menggunakan institusi kerajaan sebagai senjata pilihan raya. Pilihan raya bukan ruang untuk menghukum bekas rakan. Ia medan untuk menilai tawaran. Rakyat tidak patut dipaksa melihat pertandingan BN-PH di Johor sebagai perang saudara Kerajaan Perpaduan. Rakyat patut diberi ruang menilai siapa yang paling layak mentadbir negeri mereka.
Akhirnya, persoalan sebenar bukan sama ada BN menang atau PH menang. Persoalan sebenar ialah sama ada rakyat Johor mendapat kerajaan terbaik. Jika rakyat mahu mengekalkan BN, itu mandat rakyat. Jika rakyat memilih PH, itu juga mandat rakyat. Jika rakyat memilih gabungan lain, itu pun mesti dihormati.
Maka marilah kita berhenti membaca pilihan raya sebagai ancaman. Pilihan raya ialah kemuncak demokrasi. BN menawarkan mandatnya. PH menawarkan alternatifnya. Parti lain menawarkan cabarannya. Biarlah
rakyat memilih.
Dalam demokrasi yang sihat, pertandingan bukan pengkhianatan; pertandingan ialah cara paling jujur untuk bertanya semula kepada rakyat: siapa yang anda percaya untuk memimpin?
* Raziz Rashid merupakan pengamal komunikasi strategik dan mantan Ketua Unit Komunikasi Korporat di Jabatan Perdana Menteri.
** Penulisan artikel ini adalah pandangan penulis dan tidak semestinya mencerminkan pandangan sidang pengarang Astro AWANI.
