KUALA LUMPUR: Berita mengenai kematian akibat wabak Hantavirus di atas sebuah kapal persiaran baru-baru ini mencetuskan kebimbangan ramai, apatah lagi apabila Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) memberi amaran kemungkinan lebih banyak kes akan dikesan.
Walaupun wabak akibat virus ini jarang berlaku dan tidak mudah merebak seperti COVID-19, ia tetap boleh membawa kesan serius jika tidak dikesan dan dirawat awal.
Jadi, apakah sebenarnya Hantavirus, bagaimana ia merebak dan sejauh mana risikonya kepada orang awam?
Berikut ialah perkara penting yang perlu anda tahu.
Apa itu Hantavirus?
Hantavirus ialah kumpulan virus bawaan tikus yang boleh menyebabkan penyakit serius dan berpotensi maut kepada manusia.
Virus ini ditemui di pelbagai bahagian dunia, terutama di Amerika, Eropah dan Asia. Jangkitan pada manusia lazimnya memberi kesan kepada sistem pernafasan atau buah pinggang, bergantung kepada jenis strain virus yang terlibat.
Kenapa Hantavirus kembali menjadi perhatian global?
Pada 7 Mei 2026, WHO mengeluarkan amaran bahawa lebih banyak kes hantavirus berkemungkinan dikesan selepas tiga penumpang sebuah kapal persiaran, MV Hondius, disahkan meninggal dunia akibat jangkitan tersebut.
Kes-kes ini melibatkan strain Andes virus, satu-satunya hantavirus yang diketahui boleh merebak antara manusia dalam keadaan tertentu.
Bagaimana Hantavirus merebak?
Secara umum, Hantavirus tidak mudah berjangkit antara manusia. Jangkitan biasanya berlaku melalui:
- Sentuhan dengan air kencing, najis atau air liur tikus yang dijangkiti
- Menyedut zarah virus di udara (contohnya di ruang tertutup yang tercemar)
Namun, bagi strain Andes, penularan manusia ke manusia boleh berlaku melalui hubungan rapat dan berpanjangan, seperti antara ahli keluarga atau penjaga pesakit.
Apakah simptom jangkitan Hantavirus?
Simptom awal sering tidak spesifik, menyebabkan ia sukar dikesan pada peringkat awal.
Antaranya:
- Demam tinggi dan keletihan melampau
- Sakit otot dan sakit kepala
- Loya, muntah atau cirit-birit
Dalam kes lebih serius, pesakit boleh mengalami:
- Radang paru-paru teruk
- Acute Respiratory Distress Syndrome (ARDS)
- Tekanan darah rendah dan kegagalan organ
WHO melaporkan beberapa kes di atas kapal persiaran menunjukkan kemerosotan kesihatan pantas dalam tempoh beberapa hari sahaja.
Siapa yang paling berisiko?
Golongan yang lebih berisiko dijangkiti termasuk:
- Individu yang berada di kawasan habitat tikus liar
- Pelancong ekopelancongan atau aktiviti luar seperti memerhati burung
- Pekerja makmal atau petugas kesihatan yang terdedah tanpa perlindungan mencukupi
Dalam insiden MV Hondius, mangsa awal dipercayai pernah mengembara di beberapa negara Amerika Selatan sebelum menaiki kapal tersebut.
Adakah wabak besar seperti COVID-19 mungkin berlaku?
Menurut WHO, risiko kepada kesihatan awam global dinilai rendah dan wabak ini dijangka kekal terhad jika langkah pencegahan dipatuhi.
Hantavirus dianggap jauh kurang berjangkit berbanding COVID-19, dan setakat ini tiada bukti penularan meluas dalam komuniti.
Adakah vaksin atau rawatan khusus?
Buat masa ini tiada vaksin khusus untuk Hantavirus, tiada ubat antivirus khusus dan rawatan tertumpu kepada sokongan perubatan intensif, termasuk bantuan pernafasan dan rawatan rapi.
Pengesanan awal amat penting untuk meningkatkan peluang pemulihan.
Apakah langkah pencegahan yang disarankan?
WHO dan pihak kesihatan mengesyorkan:
- Elakkan sentuhan dengan tikus dan persekitarannya
- Pastikan kebersihan kawasan rumah dan tempat kerja
- Gunakan sarung tangan dan pelitup muka ketika membersih kawasan berisiko
- Dapatkan rawatan segera jika mengalami simptom selepas terdedah
Langkah kesihatan awam yang pantas seperti pengasingan kes, pengesanan kontak dan pemantauan rentas negara sedang dilaksanakan bagi mengelakkan penularan lanjut.
WHO menegaskan bahawa dengan kesedaran awam, langkah kebersihan dan kerjasama antarabangsa, risiko wabak besar dapat dielakkan manakala pemahaman tepat adalah kunci untuk melindungi diri dan masyarakat.
