WASHINGTON: Setiausaha Negara Amerika Syarikat (AS), Marco Rubio menegaskan bahawa Washington tidak akan menarik balik sekatan terhadap Iran hanya sebagai balasan untuk pembukaan semula Selat Hormuz, laluan perkapalan strategik yang penting kepada perdagangan tenaga global.
Dalam keterangan di hadapan Jawatankuasa Hubungan Luar Senat, Rubio berkata sebarang kelonggaran sekatan adalah bersyarat dan berkait rapat dengan program nuklear Iran, khususnya usaha negara itu menghasilkan uranium diperkaya.
Beliau menekankan bahawa kerajaan AS tidak pernah menawarkan pelepasan sekatan semata-mata untuk memastikan laluan tersebut dibuka semula.
Sebaliknya, Iran perlu memenuhi beberapa syarat utama sebelum sebarang pertimbangan boleh dibuat.
“Sebarang pelepasan sekatan adalah berasaskan syarat, iaitu sebagai balasan terhadap punca sekatan dikenakan sejak awal, iaitu program nuklear mereka,” kata Rubio.
Menurut beliau, Iran dikenakan sekatan antarabangsa kerana aktiviti nuklear serta simpanan uranium diperkaya yang tinggi.
Oleh itu, Washington hanya akan mempertimbangkan untuk menarik sekatan sekiranya Tehran bersetuju menghentikan atau mengurangkan program tersebut secara signifikan.
Selat Hormuz merupakan laluan utama bagi penghantaran minyak dan gas dunia, dengan kira-kira satu perlima bekalan global melalui kawasan itu.
Penutupan atau gangguan terhadap laluan ini telah memberi kesan besar kepada pasaran tenaga dan ekonomi global.
Ketegangan memuncak apabila Iran didakwa menyekat atau mengawal trafik kapal di kawasan itu, menyebabkan kenaikan harga minyak serta memberi tekanan politik kepada pentadbiran Presiden Donald Trump.
Rubio berkata pembukaan semula selat itu sememangnya menjadi keutamaan dalam rundingan semasa antara AS dan Iran, namun ia hanyalah satu daripada beberapa syarat yang perlu dipenuhi.
Menurut Rubio, proses rundingan antara kedua-dua negara berlaku dalam dua fasa.
Fasa pertama menumpukan kepada pembukaan semula Selat Hormuz dan jaminan bahawa kapal-kapal boleh melalui tanpa dikenakan bayaran atau diserang.
Fasa kedua pula melibatkan perbincangan teknikal berkaitan masa depan program nuklear Iran, termasuk pelupusan stok uranium diperkaya serta sekatan terhadap aktiviti pengayaan.
Hanya selepas kemajuan dicapai dalam isu nuklear, barulah AS akan mempertimbangkan sebarang bentuk kelonggaran sekatan, katanya.
Walaupun rundingan masih berjalan, Rubio mengakui proses tersebut rumit dan berdepan pelbagai cabaran, termasuk perpecahan dalaman dalam kepimpinan Iran serta komunikasi yang terhad antara kedua-dua pihak.
Beliau bagaimanapun menyatakan terdapat petanda bahawa Iran kini bersedia berbincang mengenai beberapa aspek program nuklear yang sebelum ini tidak pernah dibuka untuk rundingan.
Namun, Rubio memberi amaran bahawa perkembangan itu tidak menjamin tercapainya perjanjian dalam masa terdekat.
Pendekatan tegas Washington ini menunjukkan bahawa AS terus mengekalkan tekanan ke atas Iran, dengan menegaskan bahawa isu keselamatan nuklear kekal sebagai syarat utama dalam sebarang perjanjian bagi meredakan konflik dan memulihkan kestabilan di rantau Asia Barat.
